Nowy numer 3/2021 Archiwum

Moc wolności

Hardość, siła ducha, odwaga, niekiedy brawura. Historie ucieczek jenieckich z Lamsdorf.

Decydował humanitaryzm

Jak na uciekinierów reagowała okoliczna ludność? – Trudno tu wyznaczyć jeden wspólny mianownik. Nie decydowała o tym kwestia opcji narodowej: polskiej czy niemieckiej, ale humanitaryzm danej osoby. Mamy przykłady, że Polacy pomagali uciekinierom, a mamy i takie, że Polacy nie pomagali. To samo dotyczy ludności niemieckiej: jedni pomagali jeńcom uciekającym z obozu, a drudzy nie – mówi dr Stanek. Za pomoc w ujęciu uciekinierów radzieckich wypłacano 100 marek nagrody. Za jeńców innych narodowości – od 30 do 50 marek. – Aparat służb ścigających jeńców rozrastał się w ostatnich latach wojny, kiedy ucieczki znacznie się nasiliły – informuje historyk. Tu warto przytoczyć fakt, że niektórzy strażnicy obozu jenieckiego, a wśród nich mieszkańcy okolicy, m.in. Paweł Hauk z Przechodu i Jan Lisoń z Tułowic, współdziałali z jeńcami w budowie tuneli-podkopów budowanych jako drogi masowej ucieczki jeńców. Tunele to osobny rozdział w historii ucieczek z Lamsdorf. – Było kilka prób ucieczki za pomocą tuneli. Najbardziej zaawansowany technologicznie zbudowali Kanadyjczycy. Aby zamaskować ziemię wykopywaną z tunelu, założyli ogródek. Tak się te klomby i rabaty spodobały władzom obozowym, że jeden ze strażników dostał polecenie dostarczania Kanadyjczykom nasion i nawozu! Pracochłonny i zaawansowany technologicznie tunel, który był oświetlony i miał wentylację, został jednak zdekonspirowany po ucieczce kilku jeńców – opowiada dr Stanek. Niemcy tak byli zachwyceni jakością wykonania konspiracyjnej budowli, że z Berlina przyjechała specjalna komisja do sporządzenia dokumentacji fotograficznej. Potem tunel wysadzono. Nic jednak nie było w stanie powstrzymać jeńców przed próbami ucieczki. Jeszcze na kilka dni przed wyzwoleniem obozu uciekł z niego kapral Stanisław Lubański.

« 1 2 3 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama