GN 13/2020 Archiwum

Nowinu wam niesemy

Od kilkunastu lat kolędują po morawsku.

Najstarsi mieszkańcy Borucina i okolicznych miejscowości jeszcze pamiętają dawne przyśpiewki kolędników w tutejszej gwarze morawskiej, określanej przez językoznawców jako dialekt laski. – Jezus Maryja is Joachim i swata Ana. Ceła rodzina Krysta Pana – zaśpiewał w tym roku borucińskim kolędnikom pan Alfred Sternisko z Pietraszyna.

– Co możemy, co się nadaje, to dołączamy do naszego kolędowania – mówi Irena Hlubek, katechetka, nauczycielka Zespołu Szkolno-Przedszkolnego i instruktorka teatralna Domu Kultury w Borucinie.

Po morawsku

Borucin – choć nie tylko on – należał do archidiecezji ołomunieckiej do końca II wojny światowej. Tradycje i mowa morawska wciąż tu trwają. – Dzieci w domu też używają słów morawskich. Ja po morawsku potrafiłam mówić od dziecka. Nawet z koleżanką ostatnio opracowałyśmy niewielki słowniczek – mówi Irena Hlubek. Przykłady? Wrabel (wróbel), wewerka (wiewiórka), kuleryba (kalarepa). – Wielu morawskich słów nauczyłam się dzięki niani Marii Kretek, na którą mówiłam Mariczka – opowiada borucińska nauczycielka, pochodząca z pobliskich Krzanowic.

Zamiłowanie do tradycji tej ziemi Irena Hlubek odziedziczyła w genach. Pierwszym proboszczem Borucina był brat jej dziadka, ks. Josef Hlubek. Był tu duszpasterzem przez prawie połowę XX wieku, bardzo zasłużył się dla podtrzymania morawskiej mowy i zwyczajów. Spoczywa obok kościoła, podobnie jak stryj – ks. Herbert Hlubek, znakomity duszpasterz akademicki w Gliwicach, pierwszy laureat nagrody im. ks. Józefa Tischnera. Podczas jego pogrzebu (2013) tutejszy chór śpiewał morawskie pieśni. – Dlaczego kolędujemy z dziećmi po morawsku? Chodzi o kultywowanie tradycji naszej małej ojczyzny. Dzieci stąd pochodzą, mówią po morawsku. Nawet czasem na języku polskim jest „walka”, bo musimy je poprawiać. Ale to jest przecież bardzo cenne, bo nasze – podkreśla Irena Hlubek.

Niebożatko na kusku sinie

– Zaczęliśmy nasze kolędowanie po morawsku około roku 2000. O, gdzieś tutaj musi to być zapisane – mówi Irena Hlubek, pokazując na trzy duże tomy kroniki „Teatrzyku Niewielkiego”. To teatr dziecięcy, który założyła w Borucinie i z wieloma sukcesami od lat prowadzi. Ze scenek jasełkowych przygotowywanych w teatrze zrodził się pomysł na scenkę kolędniczą przedstawianą podczas morawskiego kolędowania. Jej treść nie wzięła się jednak z wyobraźni poetyckiej. Tak dawniej kolędowano w Borucinie. Tekst, zapamiętany przez panią Annę Hajduczek-Kudelę, został rozwinięty przez Irenę Hlubek. – Pochwalon budź, Jezus Krystus! Winszujemy wam! Hospodarze, Hospodynie em waszym dzitkam. Z daleka se beremy, Nowinu wam niesemy: Narodziło se wam Dzicie w mieście Betlejem. Ono leży niebożatko na kusku sinie. Zima trapi kolebać. Ni ma Ho hdo ohrzywać, to małe Dziecie – mówi Anioł, witając gospodarzy. Kolędy śpiewają polskie. – Nie chodzi nam tylko o jakieś folklorystyczne występy. Gdy wyczuwamy, że odwiedzani przez nas potrzebują modlitwy, np. w domu ktoś choruje albo jest jakieś wielkie zmartwienie, to modlimy się razem z nimi – mówi Irena Hlubek. Byłem, widziałem, potwierdzam, modliłem się też.

Datki ofiarowane przez borucińskich gospodarzy kolędnicy z Borucina przeznaczają na misje werbistów i na działalność „Teatrzyku Niewielkiego” (wpłacane są na konto MOK Krzanowice). – Słodyczami dzielą się z dziećmi z Domu Dziecka w Kuźni Raciborskiej – dodaje katechetka. W tym roku w „kolędowaniu po morawsku” uczestniczyło ośmioro dzieci z tutejszej szkoły: Amelia Holubek, Marcel Matkowski, Daniel Smarsły, Paweł Sliwka, Marcelina Hanka, Miriam Dudacy, Wiktoria Ploch oraz Dominik Smarsły.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Polecamy

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama