Nowy numer 48/2021 Archiwum

1706 stempli

Obszerny katalog odcisków pieczęci gmin wiejskich jest jak skarb, podarowany regionalistom przez archiwum.

Książka dr Aleksandry Starczewskiej-Wojnar „Odciśnięta pamięć wspólnoty. Prawne i komunikatywne funkcje pieczęci gminnych na przykładzie zachodnich powiatów rejencji opolskiej w latach 1816-1933” to bezcenne źródło dla badaczy różnych miejscowości i folkloru, ale też dla grafików, artystów, etnografów czy językoznawców.

Katalog obejmuje mniej więcej obszar dzisiejszego województwa, prócz powiatów brzeskiego i namysłowskiego, które należą do rejencji wrocławskiej. – Zebranie ich wymagało przeszukania ogromnych liczby akt – przyznaje autorka publikacji. – Na pieczęciach tych znajdujemy motywy rustykalne, związane z gospodarką rolną i leśną. Inne nawiązują do charakterystycznych budynków, jak kuźnie, młyny, kościoły. Są też takie z wizerunkiem świętych, których kult był żywy w danej wsi. Od połowy XIX w. pojawia się więcej pieczęci napisowych. To też cenny dla badaczy element, bo nazwa wsi często ewoluowała, była różnie zapisywana, co znajdziemy w legendzie danej pieczęci – wyjaśnia. Te dzieła lokalnych rzemieślników były wykonane z ogromną starannością, tak że odbicia dla danej wsi, choć niewielkie i zawierające podobne motywy, są rozpoznawalne i niepowtarzalne. – Ciekawe jest też, do czego były wykorzystywane owe pieczęcie. Rola sołtysa w XVIII i XIX w. była znacznie większa niż dziś. To on zarządzał sprawami administracyjnymi, nawet jeśli sam nie umiał czytać i pisać, pełnił rolę sędziego w drobniejszych sprawach i rangą urzędu poświadczał dokumenty, np. paszporty, testamenty. I już wtedy pieczęć była przystawiana częściej niż było to wymagane prawnie, nawet gdy wystarczyłby sam podpis sołtysa – opowiada badaczka.

Aleksandra Starczewska-Wojnar, Odciśnięta pamięć wspólnoty. Prawne i komunikatywne funkcje pieczęci gminnych na przykładzie zachodnich powiatów rejencji opolskiej w latach 1816-1933, Wyd. Archiwum Państwowe w Opolu, Opole 2021, ss. 527.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama