Nowy numer 49/2020 Archiwum

Pogrom: reakcje dyplomatów

Jak zareagowali dyplomaci w Niemczech na wybuch przemocy wobec Żydów?

Ta wystawa nie ma w swojej formie nic specjalnie pociągającego. Składają się na nią drewniane tablice z czarno-białymi zdjęciami i tekstem. Ekspozycja „Z wewnątrz na zewnątrz” relacjonuje reakcje akredytowanych w III Rzeszy dyplomatów na wydarzenia nocy kryształowej, a także odpowiedzi niemieckiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Noc z 9 na 10 listopada 1938 r., zwana „kryształową” z powodu leżących na ulicach całych mas odłamków szkła i kryształów z plądrowanych i niszczonych żydowskich domów oraz sklepów, była pierwszym otwartym wybuchem przemocy wobec Żydów w Niemczech.

Był to pogrom sterowany dyskretnie przez czynniki partyjne, dokonany z zaangażowaniem zaślepionej części społeczeństwa przy biernej postawie służb państwowych. Ci Niemcy, którzy widzieli szaleństwo nienawiści i rasizmu ogarniające ich ziomków – po 5 latach rządów nazistów – wtedy już bali się protestować. Tak relacjonowali nastroje w Niemczech m.in. nuncjusz apostolski C. Orsenigo czy polski konsul Chiczewski.

Wystawa przygotowana przez Fundację „Nowa Synagoga w Berlinie” – Centrum Judaicum oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych RFN pokazuje sylwetki dyplomatów 20 krajów i ich oceny wybuchu antysemityzmu. Wnikanie w prezentowaną treść może być naprawdę pouczające. Warto np. zauważyć, że polski konsulat w Lipsku przyjął pod swój dach Żydów uchodźców. A także fakt, jak haniebnie dziś brzmią analizy irlandzkiego ambasadora Bewleya, które opierały się wprawdzie na interpretacji faktów (wpływ Żydów na życie społeczne w Niemczech), ale były zupełnie ślepe na fakt podstawowy: nienawiść, jaka za przyczyną hitlerowców ogarniała coraz większe rzesze społeczeństwa, i pogardę dla Żydów. Jak się wkrótce okazało, pogromy były preludium do przemysłowej likwidacji narodu żydowskiego.

Wystawa będzie prezentowana do końca stycznia przyszłego roku. Towarzyszy jej dwujęzyczny (niemiecko-angielski), 224-stronicowy katalog poszerzający kwestie zaprezentowane na wystawie.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama