Nowy numer 44/2020 Archiwum

W walce o prawa

Realizowana przez władze komunistyczne idea jednolitego etnicznie państwa polskiego zbankrutowała ostatecznie wraz z całym systemem „realnego socjalizmu”, twierdzi autor. Mam ochotę zapytać go: czy na pewno?

Nie mogę nie zacząć od puenty tej interesującej książki: „Wieloletnia walka mniejszości niemieckiej o prawa człowieka i miejsce w życiu społecznym regionu zasługuje na to, by stać się ważnym i trwałym elementem historycznej tradycji Górnego Śląska oraz jednym z filarów jego współczesnej tożsamości kulturowej. Jej znaczenie pod tym względem jest porównywalne z historycznym dziedzictwem »Solidarności« i miejscowych środowisk opozycyjnych z czasów PRL”. Kto tak pisze? Działacz mniejszości niemieckiej, Związku Wypędzonych, a może jakiś „sprzedawczyk” czy też „najemnik polskojęzycznych mediów” – bo te epitety zakorzeniły się przecież już na dobre w publicystyce jednej ze stron polskiej wojny propagandowej? N

a szczęście nie. Autorem zarówno puenty, jak i książki jest Zbigniew Bereszyński, jeden z najbardziej znanych działaczy NZS, pierwszej „S”, podziemia antykomunistycznego, w czasie stanu wojennego związany ze środowiskiem Solidarności Walczącej (ergo – z Kornelem Morawieckim). Bereszyński od lat bada akta SB i wolno chyba powiedzieć, że wręcz znany jest ze swojej pasji do tego. Tym razem przedstawia wyniki badań nad działaniami komunistycznych służb bezpieczeństwa wobec mieszkańców Górnego Śląska poczuwających się do niemieckiej tożsamości narodowej. Zagadnienie jest skomplikowane i ma kilka historycznych etapów powojennych – w miarę zmieniania się politycznych dyrektyw partii komunistycznej i stosunków Polska-Niemcy. Od powojennych wysiedleń – po legalizację mniejszości niemieckiej.

Autor zaznacza, że książka – choć prekursorska w tej dziedzinie – jest dopiero zarysem problematyki. Być może, ale trzeba podkreślić, że czytelnik znajdzie w niej ogrom interesujących i zupełnie nieznanych faktów. Ważne jest i to, że oddana zostaje na jej kartach sprawiedliwość tym – także mniej obecnie znanym – ludziom, którzy narażali się w walce o prawa do swojej kultury, języka i tożsamości.

Zbigniew Bereszyński, Komunistyczny aparat bezpieczeństwa i ludność niemiecka na Górnym Śląsku w latach 1945–1990, Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, Gliwice-Opole 2017, ss. 198.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama