Nowy Numer 21/2019 Archiwum

Uparte mniszki

– Obraz Śląska w tym opowiadaniu przedstawia zmagania, na jakie skazani byli tutejsi ludzie – wskazuje prof. Krystyna Kossakowska-Jarosz.

Opowiadaniu Zofii Kossak pt. „Uparte mniszki” z cyklu „Nieznany kraj”, którego akcja rozgrywa się w klasztorze w Czarnowąsach, poświęcone było spotkanie zorganizowane 10 listopada przez opolski oddział Katolickiego Stowarzyszenia „Civitas Christiana”. Odbyło się ono w tych samych murach ponorbertańskiego klasztoru, zajmowanego obecnie przez siostry jadwiżanki. Norbertanki zostały tu przeniesione w 1228 r. z Rybnika, gdzie klasztor ufundowali Mieszko Plątonogi i jego żona Ludmiła. To ich syn Kazimierz przeniósł mniszki do Czarnowąsów.

Między fikcją a prawdą

Opowiadanie jest osadzone w XVII w., przedstawia konflikt wewnętrzny pomiędzy ówczesną przeoryszą i mniszkami a prepozytem (kapłanem pomagającym mniszkom zarządzać dobrami należącymi do klasztoru), przysłanym przez macierzysty klasztor we Wrocławiu.

– Oddaje ono pewną rzeczywistość literacką, która z tym miejscem i konkretnym czasem ma niewiele wspólnego. Odnajdujemy w nim wprawdzie imiona mniszek (np. Ofka Skaliczanka, Bronka), które rzeczywiście tu przebywały, ale w połowie XIV w. Bohaterki są więc rzeczywiste, tyle że umieszczone ponad 200 lat później. To prawda, że miały taki epizod walki o polskość, tożsamość religijną i organizacyjną, jednak pod koniec XIV w. Jest to więc swoisty kostium historyczny, niemniej zgadzają się zarówno opisane przez pisarkę realia, jak i nieugięty charakter czarnowąskich mniszek – tłumaczy prawdziwą historię klasztoru dr Anna Sutowicz z wrocławskiego oddziału Katolickiego Stowarzyszenia „Civitas Christiana”. Podkreśla, że w XVII wieku na Śląsku fascynowano się kulturą polską, bo w tej szlacheckiej Polsce widziano wolność. Przypuszcza, że Zofia Kossak nie miała dostępu do źródeł i opierała się jedynie na twórczości Stanisława Wasylewskiego. – Mogła sobie wybrać lepszy obiekt, bo na przykład w klasztorze trzebnickim taka walka o polskość naprawdę miała miejsce, była dramatyczna i długotrwała, więc takie historie się zdarzały, natomiast nie w czarnowąskim klasztorze, który zachowywał do końca XVII w. polskie oblicze i tradycje. A może był to świadomy zamiar autorki, by oderwać tę historię od miejsca jakiegoś rzeczywistego konfliktu – tego nie wiemy – mówi.

Wzorem Sienkiewicza

Prelegenci porównywali opowiadania Zofii Kossak z dziełami Henryka Sienkiewicza – wskazywali na tworzenie „ku pokrzepieniu serc”, budowanie barwnej opowieści na podstawie postaci historycznych i fikcyjnych. Podkreślali, że pisarka starała się pokazać Śląsk jako nieznany kraj, zbudować tożsamość polską Ślązaków. – Jeśli będziemy traktować ją jako źródło historyczne, poniesiemy porażkę. Kossak jest pisarką profetyczną, której zadaniem jest podnosić ducha, pobudzać człowieka do wiary, pokazywać kierunek – stwierdza Anna Sutowicz. – Nie możemy traktować pisarzy jako nauczycieli historii. To są kreatorzy, artyści, mają do tego prawo, ale czytając, trzeba pamiętać, że to nie podręcznik. Czytajmy więc, inspirujmy się, a faktów szukajmy gdzieś indziej. Dodaje, że gdyby oczyścić opowiadanie o czarnowąskich mniszkach z realiów historycznych, zobaczylibyśmy kobiety, które starają się ocalić tradycje, walczą o prawo decydowania o sobie, nie pozwalają się wcisnąć w jakieś złe ramy; kobiety, które – opierając się na religii i tradycji – próbują znaleźć swoje miejsce i bronią go.

« 1 2 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Reklama

Zapisane na później

Pobieranie listy

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL