Nowy numer 42/2019 Archiwum

Teologia zamknięta w kolorach

„Spotkanie światów” to pierwsza w regionie stała wystawa malarstwa ikonowego.

Mieści się w klimatycznych piwnicach Zamku Książęcego w Niemodlinie. Wśród 22 prezentowanych ikon odnajdziemy przedstawienia Chrystusa Pantokratora, Matki Boskiej Pocieszycielki Strapionych, św. Mikołaja, św. Jana Chrzciciela czy proroka Eliasza. – Biorąc pod uwagę wykonanie, mamy tu ikony wielopostaciowe, ozdobne, portretowe czy też ze specyficzną manierą zdobniczą. Cenną zaletą tej kolekcji jest różnorodność tematyczna – mówi dr hab. Monika Ożóg, kurator wystawy. Kolekcja, należąca do Fundacji na rzecz Zamku Książęcego Niemodlin 1313, została podarowana przez właściciela zamku. Liczy ponad sto ikon i finalnie będzie prezentowana w całości. Tworzą ją ikony z XVIII, XIX i XX wieku, a także XVII-wieczne perełki. Pochodzą z Rosji, Grecji i Bałkanów.

– Ta kolekcja była tworzona przez lata. Ikony były nabywane na różnych aukcjach – podkreśla kurator wystawy. – Ikona to nie tylko dzieło sztuki, które możemy rozpatrywać w kategoriach artystycznych, ale jest to przede wszystkim teologia zamknięta w kolorach. To okno w wieczności ku Bogu – mówi Monika Ożóg. – Ikona jest nierozerwalnie związana z historią, kulturą, tradycją, a także religią. Ikony to obrazy sakralne, przedstawiające świętych, sceny z ich życia, bądź też sceny biblijne. Te wizerunki pośredniczą w modlitwie – mówi. Częstym przedstawieniem w tym zbiorze jest wizerunek Chrystusa ukazanego w popiersiu jako Pantokratora, Wszechwładcy i Sędziego Wszechświata. Jest też motyw deesis (z gr. modlitwa, prośba). – W tym przedstawieniu Chrystus siedzi na tronie w otoczeniu Matki Boskiej i św. Jana Chrzciciela. Mamy też bogatsze przedstawienie, gdzie są również aniołowie, apostołowie. Jest to tzw. wielkie deesis – opowiada kurator wystawy. Wśród wizerunków Matki Bożej wyróżnia Hodegetrię (przewodniczkę, wskazującą drogę), Eleusę (miłującą, czułą) czy popularną w XIX wieku ikonę Pocieszycielki Strapionych. – Motyw ten pojawia się w ruskim malarstwie ikonowym w XVII wieku i nawiązuje do wizerunku Matki Boskiej Miłosiernej. Maryja ukazana jest w całej postaci z Dzieciątkiem na ręku. Jeśli nie ma Dzieciątka, to zazwyczaj w jednej dłoni Matka Boska trzyma berło, a w drugiej kwiat – opisuje. Na wystawie jest też ikona Matki Boskiej Achtyrskiej. – Jest to ciekawe przedstawienie, gdyż ukazuje Matkę Boską adorującą krucyfiks. Ten typ ikonograficzny powstał w XVIII wieku. Matka Boża przedstawiona jest z dłońmi złożonymi do modlitwy, natomiast obok znajduje się krzyż Chrystusa. Oczywiście w tym wizerunku Matka Boska jest zazwyczaj o wiele większa. W niektórych wariantach tego przedstawienia u stóp pojawia się czaszka – opowiada.

Podkreśla też, że ikony z tej kolekcji malowane są głównie na deskach lipowych. Niektóre z nich są wzmacniane z tyłu jedną lub dwoma szpongami, niektóre z nich mają kowczeg (wgłębienie) oraz przykryte są tłoczonymi ryzami, szatami, które zasłaniają wizerunek z wyjątkiem twarzy i rąk postaci. Ikony już prezentowane na wystawie w większości powstały na terenie Rosji, głównie w XIX wieku, z nielicznymi przykładami ikon XVIII-wiecznych. – Określa się je terminem ikon późnych. Ikony na Ruś dotarły w X wieku wraz z chwilą przyjęcia w 988 roku chrześcijaństwa z Bizancjum. Szczyt rozwoju ikony ruskiej datuje się na XIV–XVI wiek, kiedy to powstawało wiele ośrodków i odrębnych szkół malarstwa ikonowego. Natomiast XIX wiek jest czasem największego zainteresowania ikoną – wyjaśnia Monika Ożóg.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL