Nowy numer 2/2021 Archiwum

Tu była synagoga

Przed kozielskim szpitalem odsłonięto tablicę upamiętniającą spaloną żydowską bożnicę.

Pomnik stanął przed budynkiem dyrekcji SP ZOZ, przy ul. 24 Kwietnia, obok miejsca, gdzie mieściła się ukończona w 1884 r. piękna, neoromańska synagoga, którą w 1938 r., podczas nocy kryształowej podpalili niemieccy naziści. Ma on też przypominać o Żydach mieszkających w Koźlu, zgładzonych w czasie Holocaustu.

– W 1938 r. gmina żydowska z Koźla i okolic liczyła ok. 100 osób, ale była to grupa wpływowa i szanowana w społeczności. A kilkadziesiąt lat wcześniej znacznie liczniejsza, stąd budowa nowej bożnicy – opowiada Edward Haduch ze Stowarzyszenia Blechhammer-1944. – Synagoga po nazistowskim pogromie została zburzona, rozebrana do fundamentów i nic z niej nie zostało. Żydów wysiedlono, zabrano im sklepy, przedsiębiorstwa, wywieziono do getta w Theresienstadt, a stamtąd w większości do Auschwitz – dodaje.

Pomysłodawcą tablicy była młodzież ze szkolnego koła Amnesty International w I Liceum Ogólnokształcącym, podejmująca od ośmiu lat działania w tym kierunku, dbająca też o żydowskie groby. Cel zrealizowano dzięki Stowarzyszeniu Blechhammer-1944 i gminie Kędzierzyn-Koźle, finansującej projekt. Tablica jest tymczasowa. Po uzyskaniu potrzebnych pozwoleń w miejscu szklanego pomnika stanie betonowy. Podczas odsłonięcia, 12 listopada, m.in. w imieniu dawnych mieszkańców żydowskich rabin gminy żydowskiej z Wrocławia wyraził wdzięczność za tę inicjatywę. – Pamięć jest podstawą naszej ludzkiej tożsamości i tak samo jest w przypadku miasta. Dziękuję wszystkim zgromadzonym za obecność, która świadczy o tym, że pamięć o Żydach mieszkających tutaj jest dla was ważna – podkreślił David Basok.

Uroczystość była częścią obchodów Dni Kultury Żydowskiej. Uzupełniły ją: wystawa, spotkanie z Krzysztofem Spychałą, projekcja filmu Marcina Tumulki o nocy kryształowej w Koźlu i koncert klezmerski zespołu Duo NIHZ.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama