Dzisiaj (29 maja) w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Opolu odbył się finał ogólnopolskiego konkursu na projekt historyczny organizowanego przez Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Opolu-Łambinowicach, Stowarzyszenie Przyjaciół CMJW oraz Powiat Nyski. Była to już osiemnasta edycja tego konkursu, który ma liczne patronaty medialne i honorowe, w tym roku m.in. ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zyskał także wielu sponsorów, dzięki czemu nagrody w nim są sowite  - I nagroda o wartości 6000 zł, II – 4500 zł, III – 3000 zł).

- Nasz konkurs co roku gromadzi wiele osób. Jest adresowany do uczniów szkół podstawowych, ponadpodstawowych ich rodziców i nauczycieli. Nie mamy rozróżnień i kategorii wiekowych (...). W każdej nadesłanej pracy szukamy czegoś niezwykłego: szukamy ciekawości i uważności. Konkurs zbudowany jest na pamięci, i to nie ogólnie pamięci, ale na znakach, obiektach i miejscach pamięci, które znajdują się na terenie Polski, a są związane z konfliktami zbrojnymi dziejącymi się w XX wieku. Chcemy, żeby konkurs inspirował wszystkich do poszukiwania, gromadzenia, badania źródeł historycznych, do kontaktowania się ze świadkami historii albo już z post-świadkami, żeby inspirował wszystkich do relacji, do rozmów, do wspólnych dociekań - mówiła dr Violetta Rezler-Wasielewska, dyrektor CMJW.

- Jesteśmy przekonani, że kultywowanie pamięci historycznej i edukacyjny przekaz o wojnie jest potrzebny. Nie powinniśmy jako przewodnicy intelektualni najmłodszego pokolenia uciekać od tego, co emocjonalne i poznawczo trudne, ale co jednocześnie domaga się odpowiedzialnego - w sensie pedagogicznym - wyjaśniania genezy i skutków zła. Albowiem bez zrozumienia istoty przemocy trudniej jest mądrze się jej przeciwstawiać - mówiła dr Renata Kobylarz-Buła, wicedyrektor CMJW, członkini jury.

W tym roku na konkurs nadesłano 60 prac różnego typu (wypowiedzi pisemne, filmy, materiału audio, prezentacje multimedialne, strony internetowe, wpisy w mediach społecznościowych) wykonanych przez 149 osób z 15 województw. Jury do konkursu zakwalifikowało 56, cztery prace nie spełniały wymogów formalnych.

- Zwłaszcza prace laureatów wyróżniają się wysokim poziomem merytorycznym. Zwracają na siebie uwagę ciekawą, adekwatną do zawartości formą oraz wyborem oryginalnego tematu, który dotyczy mało znanego miejsca pamięci - często nieobecnego w pamięci indywidualnej i zbiorowej - czy np. biografii świadka historii, którego losy są wzruszającym a jednocześnie bezcennym dowodem na to, że człowiek nawet w chwili ciężkiej próby jest bohaterem - mówiła R. Kobylarz-Buła.

Warto zauważyć, że pierwszą od drugiej nagrody dzieliło zaledwie pół punktu. Obydwie pierwsze nagrody - niczego nie ujmując pozostałym laureatom - przybliżają historię mało znaną lokalnym czy regionalnym społecznościom. Julia Nowakowska, uczennica piątej klasy szkoły podstawowej (!) zajęła się historią zapomnianego cmentarza wojennego we Włocławku, na którym pochowano żołnierzy niemieckich i rosyjskich poległych w 1914 r. Po tym cmentarzu nie ma śladu, a nawet nie jest w żaden sposób upamiętniony. Sprawą zainteresowano nawet prezydenta miasta. Z kolei laureatki I nagrody upamiętniły i poszerzyły wiedzę o jednym z męczenników II wojny światowej, którzy ponieśli śmierć z rąk żołnierzy radzieckich na Warmii w 1945 r. Chodzi o ks. Otto Langkaua, proboszcza w Bartągu, który w swojej piwnicy ukrył mieszkańców parafii przed sowietami. Autorki projektu dotarły dokumentów historycznych (także w j. niemieckim) i do osób pamiętających historię księdza z Bartąga oraz świadków dramatycznej historii.

Wyniki konkursu:

I nagrodę jury przyznało Katarzynie Januszewskiej, Mai Lewandowskiej, Julii Rutkowskiej i Karinie Tomaszewskiej z Zespołu Szkół Chemicznych i Ogólnokształcących w Olsztynie za projekt pt. Ksiądz z Bartąga, przygotowany pod opieką Adama Piekarskiego (187,5 pkt),

II nagrodę - Julii Nowakowskiej z Zespołu Szkół Katolickich im. ks. Jana Długosza we Włocławku za projekt pt. Póki nie jest za późno - historia zapomnianego cmentarza we Włocławku, przygotowany pod opieką Anny Baranowskiej (187 pkt),

III nagrodę - Annie Papudze z XVI LO im. Armii Krajowej w Tarnowie za projekt pt. Pomnik, który pamięta, przygotowany pod opieką Tomasza Przygody  (183,5 pkt),

Wyróżnienie - Ksaweremu Borzuchowskiemu, Zofii Góral, Agacie Koczarze i Rafałowi Modzelanowi z PSP nr 3 im. Tadeusza Kościuszki w Pułtusku za projekt pt. 13. Pułk Piechoty w Pułtusku - historia miejsc i mieszkańców miasta, przygotowany pod opieką Katarzyny Apalińskiej (181 pkt).    

„Gość Opolski” był patronem medialnym Ogólnopolskiego konkursu na projekt historyczny „Póki nie jest za późno”.